โครงการ Debian Live ได้ ประกาศ ออก Debian Live Lenny Beta 1 แล้วเมื่อสามวันก่อน โดยนี่เป็นครั้งแรกที่ Debian มี Live CD image เองอย่างเป็นทางการ หลังจากมีแต่เครื่องมือให้ build เองมาตลอด (คุณ wd เคยเขียนถึงในบทความ ทำแผ่นบูตฉุกเฉิน และยังมีเครื่องมืออื่นอีกที่กล่าวถึงใน Debian Wiki) หรืออาศัย derivative distro อย่าง Knoppix, kanotix, sidux และอื่น ๆ

Debian Live Lenny Beta 1 นี้ เป็น live CD ที่เป็น Debian 100% โดยไม่มีการปรับแต่งอะไรมาก และสามารถติดตั้งระบบลงในฮาร์ดดิสก์ได้เหมือน live CD ทั่วไป มี 4 แบบให้เลือก คือแบบมาตรฐาน (ไม่มีเดสก์ท็อป), GNOME, KDE และ XFCE

ทีม Debian Installer ได้ประกาศออก Debian Installer Lenny Beta 2 แล้วเมื่อวานนี้ โดยมีการเปลี่ยนแปลงจาก Beta 1 ที่สำคัญคือ

• ใช้ Linux kernel 2.6.24
• (i386 และ amd64) หน้าจอแรกมีเมนูให้เลือกวิธีติดตั้ง (โหมดข้อความ, โหมดกราฟิก, expert, rescue) แบบสะดวก จากเดิมที่ใช้ boot prompt + function key
• โปรแกรมติดตั้งแบบกราฟิกรองรับการสร้างพาร์ทิชันเข้ารหัสลับแล้ว
• การจัดหน้าให้เลือกภาษา ประเทศที่ตั้ง และโลแคลได้สะดวกขึ้น
• ใช้ serial mouse ในโปรแกรมติดตั้งแบบกราฟิกได้
• กำหนดตัวเลือกการเมานท์แบบ relatime ได้
• แก้ปัญหาเกี่ยวกับการติดตั้งจาก CD/DVD หลายแผ่น
• ในแผ่นที่เป็น KDE และ Xfce สามารถเลือกชุดโปรแกรมเพิ่มเติมโดยเฉพาะได้

เมื่อว่าให้น้องที่ทำงานติดตั้ง Debian อยู่พักหนึ่ง หล้งจากนั้นก็เปลี่ยน Debian mirror มาที่ Debianclub แต่ปรากฏว่า เจอปัญหานี้

W: GPG error: http://ftp.debianclub.org/debian etch Release: Unknown error executing gpgv

Googling ดูแล้วเค้าบอกว่าเป็นปัญหาของเวลาที่ตั้งไว้ ก็เลยทำตามแบนี้

# apt-get install ntpdate
# ntpdate pool.ntp.org

แต่พอ reboot ก็กลับมาเป็นอีก สุดท้าย เปิดกล่องเครื่องดู ปรากฏว่า แบตเตอรี่ของ CMOS หายไป

การติดตั้งซอฟต์แวร์ในเดเบียนทางอินเทอร์เน็ตโดย apt-get นั้นต้องใช้การดาวน์โหลดโดยใช้ ftp หรือ http ซึ่ง apt-get มีตัวดาวน์โหลดของมันเองคือ

/usr/lib/apt/methods/ftp

และ

/usr/lib/apt/methods/http

แต่มีข้อเสียคือมันบริโภคแบนวิดท์จนเกือบหมด ทำให้ทำอย่างอื่นแทบไม่ได้ เรามีวิธีแก้ไขได้หลายวิธี เช่น ทำ proxy ที่มีการจำกัดความเร็ว แล้วสั่งให้ apt-get ใช้ proxy ตัวนั้นทาง /etc/apt/apt.conf.d หรือกำหนดผ่านตัวแปรระบบชื่อ http_proxy และ ftp_proxy สำหรับวิธีที่ง่ายกว่านั้นคือ ใช้โปรแกรมที่ชื่อ trickle ครับ เริ่มด้วยติดตั้ง

$ sudo apt-get install trickle

การใช้งานก็ง่ายๆ เช่น

$ trickle -s -d 10 apt-get --download-only upgrade && apt-get upgrade

อธิบาย -d 10 คือจำกัดความเร็วที่ 10 KB/s

ถ้าไม่อยากสั่ง trickle ทุกครั้งก็อาจแก้ไขตัว ftp และ http ของ apt-get โดย

วันนี้วันที่ 22 ม.ค. 2551 หลังจากได้เครื่องโน้ตบุค Panasonic CF-W2 Let's note; Intel Centrino; Designed for WinXP; RAM:512MB; CPU:1GHz; HDD:40GB; CD/DVD Drive

ก็ตกลงติดตั้ง Debian Etch (4.0r1) เลยแล้วกัน โดยที่มีผู้ช่วยในการติดตั้งคือ http://www.howtoforge.com/the_perfect_desktop_debian_etch

โดยที่อยากให้มีโปรแกรมต่างๆ ดังนี้

GNOME desktop ภาษาไทย ผังแป้นพิมพ์แบบญี่ปุ่น

Graphics:

• The GIMP - free software replacement for Adobe Photoshop
• F-Spot - full-featured personal photo management application for the GNOME desktop
• Google Picasa - application for organizing and editing digital photos

Internet:

• Iceweasel (Debian's name for Firefox)
• Opera
• Flash Player 9
• gFTP - multithreaded FTP client
• Icedove (Debian's name for Thunderbird) - email and news client
• Evolution - combines e-mail, calendar, address book, and task list management functions
• aMule - P2P file sharing application
• Bittorrent client
• Azureus - Java Bittorrent client
• Gaim - multi-platform instant messaging client
• Skype
• Google Earth
• Xchat - IRC client

Office:

• OpenOffice Writer - replacement for Microsoft Word
• OpenOffice Calc - replacement for Microsoft Excel

ตามปกติ การติดตั้งและปรับรุ่นเดเบียนผ่านระบบ apt จะสะดวกสบาย ถ้ามีการเชื่อมต่อกับอินเทอร์เน็ต แต่ในบางสถานการณ์ คุณอาจจำเป็นต้องใช้ apt โดยไม่มีอินเทอร์เน็ต หรือมีแบนด์วิดท์ต่ำ ในกรณีเช่นนั้น คุณยังสามารถยืมใช้เครือข่ายอื่นในการดึงข้อมูลมาให้ระบบ apt ของคุณผ่านสื่อเก็บข้อมูลเช่น thumb drive ได้ โดยใช้แพกเกจ apt-zip

# apt-get install apt-zip

การใช้ apt-zip จะแบ่งเป็นสามขั้นตอน

1. การเตรียมดาวน์โหลด โดยใช้คำสั่ง apt-zip-list สร้างสคริปต์สำหรับดาวน์โหลดลงในสื่อเก็บข้อมูล
2. การดาวน์โหลด โดยนำสื่อเก็บข้อมูลไปเสียบกับเครื่องที่จะใช้ดึงข้อมูล แล้วเรียกสคริปต์ที่เตรียมไว้ (สามารถเป็นได้ทั้งลินุกซ์ ยูนิกซ์ และดอส)

แต่เดิมนั้น ผู้ใช้ที่จะติดตั้ง debian จากแผ่นจะต้องรู้เอง ว่าต้องบูตเครื่องจากซีดี โดยบางครั้งต้องเซ็ต BIOS จัดลำดับการบูตก่อนด้วย เชื่อว่าหลายคนเคยโดนถามจากปัญหาทำนองนี้มาแล้ว เพราะมันเป็นเรื่องปกติที่ผู้ใช้วินโดวส์จะติดตั้งโปรแกรมโดยไม่ผ่านการบูต

ข่าวดีก็คือ ใน debian-installer รุ่นที่กำลังพัฒนาอยู่นี้ ได้เพิ่มมอดูลใหม่คือ win32-loader ซึ่งจะเป็นโปรแกรม autorun เล็ก ๆ นำผู้ใช้เข้าสู่ระบบติดตั้งของ debian โดยเตรียมการบูตเข้า Debian Installer ผ่านบูตโหลดเดอร์ของวินโดวส์ (กล่าวคือ ไม่ต้องเซ็ต boot sequence ใน BIOS เลย ไม่ว่ากรณีใด ๆ) แล้วขึ้นข้อความให้รีบูตเครื่อง (แปลไทยแล้ว)

ดูคลิปขั้นตอนการลงได้:

debootstrap เป็นแพกเกจที่ใช้ในการติดตั้งเดเบียนผ่านเครือข่าย สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ เช่น การติดตั้งลินุกซ์ซ้อนเข้าในระบบเพื่อการทดลอง หรือการติดตั้งระบบเพิ่มเติมสำหรับงาน virtualization

การใช้งาน ควรมี mirror ซึ่งอาจเป็น apt-proxy apt-cacher หรือ mirror แท้ ๆ อยู่ในเครือข่ายเราก่อน

รูปแบบใช้งานคือ

debootstrap [OPTION...] SUITE TARGET [MIRROR [SCRIPT]]

• SUITE คือรุ่นของลินุกซ์ที่เราจะติดตั้ง สำหรับเดเบียนได้แก่ sarge etch lenny หรือ sid เป็นต้น
• TARGET คือพาร์ติชั่นที่เราเมานต์ไว้แล้วสำหรับการติดตั้ง
• MIRROR คือคลังแพกเกจ เช่น apt-proxy หรือ mirror อื่น

รายละเอียดสามารถศึกษาได้เพิ่มเติมจาก man debootstrap

ตัวอย่างการใช้งานแบบหยาบ ๆ

สำหรับท่านที่ใช้การ์ดแสดงผลของ nvidia และใช้ closed driver ของ nvidia ใน kernel ของ debian ตั้งแต่ version 2.6.20 เป็นต้นมา อาจพบปัญหาการติดตั้ง nvidia driver ดังนี้

FATAL: modpost: GPL-incompatible module nvidia.ko uses GPL-only symbol ‘paravirt_ops’

สาเหตุจากการเปิดคุณสมบัติ Paravirtualization ของตัว kernel โดย module nvidia.ko นั้นมีการเรียกฟังก์ชัน paravirt_ops ผ่านทางฟังก์ชั่น udelay อีกที ปัญหาคือ paravirt_ops นั้นถูกกำหนดให้เป็น GPL-only นั่นคือยอมให้เรียกจาก driver ที่เป็น GPL เท่านั้น ก็เลยเป็นเรื่องครับ ( ความเป็นมาอ่านจากนี่)

เรามีทางเลือกอะไรบ้าง
ผมเสนอทางเลือก 2 วิธีคือ (จริงๆ แล้วมีมากกว่านี้ครับ)

การแก้ไขจากต้นฉบับเก่า: เพิ่มเรื่องการเซ็น archive ด้วย GPG

อัปเกรดกันบ่อย ๆ มีการดาวน์โหลดแพกเกจมาไว้ที่เครื่องทุกวัน อยากเอามาใช้ประโยชน์อื่นหลังจากติดตั้งแล้วหรือเปล่า? ไม่อยาก? โอเค aptitude clean หรือ aptitude autoclean จบ ไม่ต้องอ่านต่อ :-) แต่ถ้าคิดว่าน่าเอาไปรีไซเคิล ก็ทำได้หลายอย่างครับ แต่ขั้นแรกที่น่าทำ คือการย้ายเข้า sub-mirror ส่วนตัวเสียก่อน ด้วยเครื่องมือที่จะแนะนำในวันนี้ คือ apt-move

apt-move จะช่วยย้าย deb ต่าง ๆ ที่ดาวน์โหลดมา เข้าไปไว้ใน package pool พร้อมทั้งสร้างรายชื่อแพกเกจให้ด้วย กล่าวคือ สามารถใช้เป็น apt source ได้เลย โดยสามารถกำหนดให้ลบแพกเกจเก่าได้ด้วย ซึ่งเมื่อใช้ไปนาน ๆ ก็จะได้ mirror ย่อย ที่มีแต่แพกเกจที่เราดาวน์โหลดมาเท่านั้น แต่ถ้าจะทำ mirror เต็ม ๆ ก็มีคำสั่งให้ทำได้เหมือนกัน